The positive development of the Icelandic startup ecosystem since 2012

I have written before about positive things in the Icelandic startup ecosystem. In short, it’s vibrant with loads of activity on all fronts. I will describe the development in recent years and shed some light on how and why this happened.

2008-2012

Before 2008, there were limited number of supporting entities for startups. The state run Innovation Center along with two smaller consultancy oriented companies, Klak and Innovit. Larger companies had sucked most talent from the universities and few startups were founded. Only one VC fund was operated, the state owned New Venture Fund, but in that year the first growth stage fund was founded, Frumtak. The years 2008-2011 can best be described as status quo from the outside. On the inside, people were simply recovering from the economic catastrophe that overran Iceland in 2008. But something had changed. Well paid jobs were not any longer available, and people in general reorganized their priorities. Hard, economic values were replaced with softer values as this list so well describes.

Icelanders’ four most important values according to Gallup consumption and lifestyle poll in 2007 and 2018.

Living in Iceland in 2008-2012 was bizarre, let me tell you. Sure, life continued and all that. But society was hurting and I can only use one word for people’s view on politicians, banks and institutions; mistrust. Today, the situation is entirely different, the economy is strong and on almost any economic criterion there is, Icelanders have never had it better. Mistrust, however, still looms over the nation, particularly towards politicians.

Development of the Icelandic startup ecosystem
Different attributes of the Icelandic startup scene.

2012-2015

The year 2012 marked a beginning of a renaissance period. The Ocean Cluster (Sjávarklasinn) was formed, we saw the first business accelerator introduced, Startup Reykjavik, and the annual conference Startup Iceland was initiated. Entrepreneurs starting sharing thoughts and ideas in a Facebook group that is still today the best way to connect to pretty much everyone in the grassroot and beyond. Simply digesting these welcome additions took 2-3 years. Suddenly there was structure, not chaos. People had platforms to meet, there was publicity around the accelerator, the conference and the cluster.

2015-2019

The year 2015 was another groundbreaking year. Three new venture capital funds were founded, Brunnur Ventures, Eyrir sprotar and Frumtak II. Crowberry Capital launched its first fund in 2017. Co-working spaces popped up around the city and various meetings, meetups and conferences were held. Founders started attending Slush in Helsinki and visiting Silicon Valley more and more. Hackathons appeared with strong attendance from the grassroot and university students. Since then, there has simply been steady and firm development of more of everything. University of Iceland added a masters education in Entrepreneurship, Reykjavik University requires ALL students, regardless of their education, to take a course in entrepreneurship. Larger companies have taken notice of the environment and even implemented internal accelerators and using the lean startup methodology in one shape or form, e.g. using sprints or business design, see for instance Arion Bank’s internal accelerator. At the same time, due to the growing number of interesting startups receiving funding or founders exiting their startups, media has shown more and more interest in the startup scene, exposing the energy created. The general public is therefore more and more aware of what is going within the “black box” of the intriguing startup scene.

International investors, founders and others have similarly shown interest in seeing what the small community of Iceland has to offer. This has resulted in several exits, more FDI (Foreign Direct Investment) in Icelandic startups. The non-profit company Icelandic Startups (merged company of Klak and Innovit) operates several programs that have international connections. #NordicMade, ties to Tinc, Nordic Scalers and other Nordic joint ventures have contributed to more frequent visits to other ecosystems.

The same company (Icelandic Startups) has been a significant contributor to the positive development. The programs they have been running since 2012 are the most valuable for the local ecosystem. I am personally biased in this respect, since as an employee of Arion Bank, we own and entirely fund the operations of Startup Reykjavik and Startup Energy Reykjavik with others. The invaluable experience Icelandic Startups has gained by working with us on these two first accelerators has benefitted the two newest accelerators, Startup Tourism and Til sjávar og Sveita (e. Sea & Food accelerator). Icelandic Startups simply are the maestros of the grassroot community.

Examples of Icelandic exits, whole or partial, in recent years
Examples of funding of selected Icelandic startups

Government has also done good things

Role of government plays a role in this, too. Some important changes were made, particularly in 2015. These changes were:

  1. Tax incentives / reimbursement of R&D cost.
  2. Tax incentives for private investors that invest in startups.
  3. Tax incentives for non-domestic talent
  4. Stock options for founders are taxed at exit, not at issue date
  5. Increased gov’t funding to the Technology Development Fund.

Furthermore, in 2018, a task force was formed by the Ministry of Commerce and Innovation to develop Iceland’s strategy towards innovation in general. Its members come from politics, the private sector and government officials. The chairman, Guðmundur Hafsteinsson, is a former Product Management Director at Google. Personally, I have high hopes for the results of the committee that will be presented this summer (2019).

2019 –

There is only more and better to come. Until there isn’t.

Advertisements

Which types of companies should apply to Startup Reykjavik?

Getting closer to Startup Reykjavik‘s application deadline, I frequently get asked what kind of ideas or companies should apply to the accelerator.

Many consider an accelerator like Startup Reykjavik the perfect forum for business ideas in their early stages and that the program suits founders well for assisting with incorporation, shape their idea and strengthen the business model. To some extent, they are right.

Continue reading

Startup Reykjavik’s startups from 2012 – How have they performed?

Building an excellent company takes at least ten years. We often see successful companies that we perceive became superstars overnight. Founders of companies like Uber, Lyft and AirBnB had all worked on their current business ideas in some shape or form for over ten years before they became household names. Nothing happens by itself, and it’s usually founders’ tenacity and perseverance mixed with good luck that places excellent companies at the top, where they deserve to be.

Continue reading

Hvaða fyrirtæki hafa farið í gegnum Startup Reykjavik og hvernig hefur þeim vegnað?

Að byggja upp gott fyrirtæki sem skarar fram úr tekur að jafnaði tíu ár. Oft virkar það á mann eins og fyrirtæki spretti upp úr nánast engu og verði heimsfræg, þ.e. nái umtalsverðri útbreiðslu. Stofnendur þekktra fyrirtækja á borð við Uber, Lyft og AirBnb höfðu t.d. allir unnið að þróun fyrirtækjanna í tíu ár áður en þau urðu þekkt fyrir það sem þau gera í dag. Ekkert gerir sig sjálft og oftar en ekki er það þrautseigja og útsjónarsemi frumkvöðlanna í bland við heppni sem kemur góðum fyrirtækjum á þann stað sem þau verðskulda.

Startup Reykjavik (SR) var fyrst haldið árið 2012. Þegar við byrjuðum vissum við ekki endilega út í hvað við vorum að fara. Við vissum þó þrennt. Í fyrsta lagi vildum við nota sannreynt kerfi til að styðja íslensk sprotafyrirtæki til þess að þróast. Þess vegna gerðumst við aðilar að GAN (Global Accelerator Network) og vorum einn af allra fyrstu viðskiptahröðlum á alþjóðavísu til að gera það. Í gegnum GAN (sem árið 2012 hét Techstars International) fengum við n.k. handbók sem var byggð á aðferðafræði Techstars. Þegar fram í sótti öðluðumst við meiri reynslu, sáum hvað virkaði og hvað ekki. Ég veit að starfsemi SR stenst í dag að fullu samanburð við aðra hraðla í GAN. Þessi vinna hefur verið leidd af hinu góðu fólki í Icelandic Startups, sem ég met mikils.

_ABH6895
Ragnheiður og Júlíus tóku þátt í Startup Reykjavik árið 2017

Í öðru lagi vissum við í Arion banka að þetta gæti aldrei orðið PR verkefni en það er auðvitað auðvelt að stimpla það sem slíkt. Í okkar aðkomu yrði að felast raunverulegur stuðningur við frumkvöðla til að verkefnið öðlaðist trúverðugleika í umhverfinu. Ég veit ekki hversu oft á fyrstu 2-3 árunum ég leit í skeptísk augu fólks fyrir utan bankann sem hafði litla trú á þessari nálgun. Það er engan veginn sjálfsagt að einkafyrirtæki taki upp á sitt einsdæmi að kosta jafn umfangsmikið verkefni og Startup Reykjavik er. Heildarfjárfesting Arion banka í Startup Reykjavik frá upphafi árið 2012 er 176 milljónir króna  hingað til, sem er það há upphæð að ekki væri lagt í slíkt verkefni nema með skýra hugmyndafræði að baki og skilning og stuðning stjórnenda bankans sem hafa tekið upplýsta ákvörðun um. Því skal þó haldið til haga að Arion banki greiðir Icelandic Startups að auki fyrir þeirra aðkomu að rekstri og tilhögun SR. Hugmyndafræðin er að sýna raunverulega stuðning í verki og stuðla að öflugri uppbyggingu nýsköpunar á Íslandi. Þó svo ég sé ekki hlutlaus, sé ég glöggt að tilkoma Startup Reykjavik hefur haft mikið að segja fyrir sprota- og frumkvöðlaumhverfið í heild sinni til hins betra.

_ABH7142
Hilmar Veigar (CCP) og Davíð Helgason (Unity) á spekingaspjalli í Startup Reykjavik

Í þriðja lagi vissum við að þetta yrði langtímafjárfesting og þar með langtímaverkefni. Við fjárfestum í hverju og einu fyrirtæki sem tekur þátt í SR. Með öðrum orðum, við sitjum í sama báti og stofnendur og deilum þannig vegferðinni, hvort sem vel gengur eða illa. Búast má við að það ferðalag sé í kringum 10 ár fyrir hvert og eitt fyrirtæki, ekki ósvipað og búast má við hjá framtaksfjárfestingasjóðum (e. venture capital).

Hvernig hefur svo gengið?

Stutta svarið er: Upp og niður. Eins og búast mátti við. Alls hafa nú þegar 68 fyrirtæki farið í gegnum hraðalinn og því ljóst að breytileikinn er mikill. Skoðum smá tölfræði. Í heildina hafa þessi fyrirtæki fengið um 3,8 milljarða króna í fjárfestingu eða styrkveitingar frá ýmsum aðilum. Skiptingin milli árganga er misjöfn. Eðlilegt er að fyrri árgangar hafi sótt sér meira fjármagn en þau sem nýverið hafa farið í gegnum SR.

SR_financing2019jan

Það er jafnframt áhugavert að skoða hvaða fyrirtæki eru enn virk í dag og hver hafa lagt upp laupana. Í neðangreindri framsetningu eru þrír flokkar. Virk fyrirtæki eru starfandi í dag. Óvirk fyrirtæki liggja í dvala og alls óvíst um frekari starfsemi. Seld fyrirtæki eru ekki lengur í eignasafni Startup Reykjavik Invest (SRI) og þá að jafnaði vegna þess að vitað var að frumkvöðlarnir hygðust ekki halda viðskiptahugmyndinni gangandi. Þá er engum greiði gerður með því að hafa n.k. draugafyrirtæki í eignasafninu. Í nær öllum tilfellum hefur hlutur SRI verið seldur aftur til frumkvöðlanna sjálfra sem þá geta nýtt fyrirtækið í það sem þeir kjósa sjálfir.

SR_funding1215
SR_funding1618

Virði eignasafns Startup Reykjavik Invest er þannig 278 milljónir króna. Virðið er fengið miðað við síðasta verðmat sem fjárfestar hafa greitt fyrir hluti í þeim fyrirtækjum sem hafa fengið fjárfestingu. Önnur fyrirtæki eru metin út frá líkum á árangri út frá virkni þeirra og samskiptum við SRI.

Tekið saman í skífurit lítur þetta þá svona út. Rétt rúmlega helmingur fyrirtækja flokkast sem virk.

SR_virkni

Til lengri tíma má búast við því að 5-10% af eignasafninu skili stærstum hluta virðis eignasafnsins. Það þýðir að hver og ein þessara fjárfestinga skili sér 5-30x . Önnur 5-15% af eignasafninu eru líkleg til að skila sér 1-5x. Tíminn einn mun skera úr um það.

Það hefur verið yfirlýst markmið okkar sem að SR stöndum að heildarfjárfestingin muni á endanum skila sér og vonandi gott betur. Á sama tíma hafa hluthafar (stofnendur og fjárfestar), neytendur í formi góðra vara eða þjónustu og hið opinbera í formi aukinna skatttekna notið góðs af þeirri starfsemi sem fyrirtækin úr SR hafa þróað. Til þess er jú leikurinn gerður. Þá er ótalin sú reynsla sem frumkvöðlarnir hafa öðlast og margfeldisáhrifin í þeirra lífi sem hún kann að hafa. Í stuttu máli er þetta það sem nýsköpun snýst um.

The ten selected teams in Startup Reykjavik 2017

It’s that time of the year. Spring, sun and a selection process… Startup Reykjavik commences on June 12th, now for the sixth consecutive year. Although we saw a substantial drop in number of application for the accelerator, the quality of the teams is actually improving, at least on paper.

stockmarkets

Diversity in the teams is great, as in recent years. Simplified, the participants are in five sectors:

  • 2 hardware teams
  • 2 gaming / VR teams
  • 2 food teams
  • 2 software teams
  • 2 services teams (built on software)

The teams are:

  1. Bone & Marrow –
  2. Dataplato – cloud-based dashboard on monetary factors for accounting systems, targeting SMEs.
  3. Itogha – Technology to identify diet related problems and food based solutions
  4. Myrkur Software – Myrkur has developed platforming game projects, leading edge virtual reality software solutions and is currently working on a third person role playing fantasy game.
  5. My Shopper –
  6. Neat Team – We offer employees a choice of what they can have for lunch by ordering off a versatile online menu from various restaurants.
  7. Porcelain Fortress – game-development company with an emphasize on Virtual Reality (VR) and Augmented Reality (AR).
  8. Project Monsters – eildstætt einstaklingsmiðað námskerfi sem byggt er á nútímatækni og leiðandi kenningum í sálfræði.
  9. SAFE seat – SAFE Seat is the lowest cost suspension seat for boats. It keeps your spine safe in rough seas.
  10. ZIfra –  open source memory cards that provide live encryption. Our smart memory card has the ability to automatically encrypt any information on the fly, as soon as the content is created

As before, Startup Reykjavik is a joint venture between Arion Bank and Icelandic Startups.

Startup Reykjavik fyrirtæki á markað

Í liðinni viku gerðist ánægjulegur viðburður fyrir Startup Reykjavik. Fyrirtækið Klappir Grænar Lausnir var skráð á First North markaðinn. Samhengið er það að árið 2015 tók fyrirtækið Datadrive þátt í viðskiptahraðlinum Startup Reykjavik. Rúmu ári síðar keypti fyrirtæki Jóns Ágústs Þorsteinssonar, Klappir Grænar Lausnir (KGS), Datadrive. Kaupverðið var að hluta til greitt í reiðufé og að hluta með bréfum í KGS. Við það varð Startup Reykjavik Invest hluthafi í KGS. Startup Reykjavik Invest ehf. er dótturfyrirtæki Arion banka og fara allar fjárfestingar í þátttökufyrirtækjum Startup Reykjavik í gegnum það félag. Continue reading

Fyrirtæki úr hröðlunum fá fína útkomu úr úthlutun TÞS

Það var ánægjulegt að sjá úthlutun Tækniþróunarsjóðs í síðustu viku. Í heildina fengu ellefu fyrirtæki sem hafa farið í gegnum eða munu fara í gegnum Startup Reykjavik og Startup Energy Reykjavik úthlutað úr mismunandi sjóðum Tækniþróunarsjóðs. Continue reading

Startup Reykjavik 2017 – Application quality is still improving

The Startup Reykjavik saga continues. Arion Bank‘s accelerator program, Startup Reykjavik which was established in 2012, will be held from June – August this year. We have now chosen the ten participating teams for the summer. We will present them in the next few days. As in previous years, the diversity of the teams is great, ranging from food, software, hardware to gaming. Continue reading

Raunverulegur stuðningur við nýsköpun

Hugvit og nýsköpun hafa fengið aukna athygli og stuðning frá atvinnulífi, stjórnvöldum og fjölmiðlum á allra síðustu árum. Birtist það meðal annars í meiri stuðningi við frumkvöðla, auknu fjármagni af hálfu styrktarumhverfis og auknum fjölda framtaksfjárfestingasjóða. Ég leyfi mér líka að segja að aukinn skilningur á mikilvægi fjórðu stoðarinnar í hagkerfi landsins eigi þar hlut að máli. Continue reading