Hvaða fyrirtæki hafa farið í gegnum Startup Reykjavik og hvernig hefur þeim vegnað?

Að byggja upp gott fyrirtæki sem skarar fram úr tekur að jafnaði tíu ár. Oft virkar það á mann eins og fyrirtæki spretti upp úr nánast engu og verði heimsfræg, þ.e. nái umtalsverðri útbreiðslu. Stofnendur þekktra fyrirtækja á borð við Uber, Lyft og AirBnb höfðu t.d. allir unnið að þróun fyrirtækjanna í tíu ár áður en þau urðu þekkt fyrir það sem þau gera í dag. Ekkert gerir sig sjálft og oftar en ekki er það þrautseigja og útsjónarsemi frumkvöðlanna í bland við heppni sem kemur góðum fyrirtækjum á þann stað sem þau verðskulda.

Startup Reykjavik (SR) var fyrst haldið árið 2012. Þegar við byrjuðum vissum við ekki endilega út í hvað við vorum að fara. Við vissum þó þrennt. Í fyrsta lagi vildum við nota sannreynt kerfi til að styðja íslensk sprotafyrirtæki til þess að þróast. Þess vegna gerðumst við aðilar að GAN (Global Accelerator Network) og vorum einn af allra fyrstu viðskiptahröðlum á alþjóðavísu til að gera það. Í gegnum GAN (sem árið 2012 hét Techstars International) fengum við n.k. handbók sem var byggð á aðferðafræði Techstars. Þegar fram í sótti öðluðumst við meiri reynslu, sáum hvað virkaði og hvað ekki. Ég veit að starfsemi SR stenst í dag að fullu samanburð við aðra hraðla í GAN. Þessi vinna hefur verið leidd af hinu góðu fólki í Icelandic Startups, sem ég met mikils.

_ABH6895
Ragnheiður og Júlíus tóku þátt í Startup Reykjavik árið 2017

Í öðru lagi vissum við í Arion banka að þetta gæti aldrei orðið PR verkefni en það er auðvitað auðvelt að stimpla það sem slíkt. Í okkar aðkomu yrði að felast raunverulegur stuðningur við frumkvöðla til að verkefnið öðlaðist trúverðugleika í umhverfinu. Ég veit ekki hversu oft á fyrstu 2-3 árunum ég leit í skeptísk augu fólks fyrir utan bankann sem hafði litla trú á þessari nálgun. Það er engan veginn sjálfsagt að einkafyrirtæki taki upp á sitt einsdæmi að kosta jafn umfangsmikið verkefni og Startup Reykjavik er. Heildarfjárfesting Arion banka í Startup Reykjavik frá upphafi árið 2012 er 176 milljónir króna  hingað til, sem er það há upphæð að ekki væri lagt í slíkt verkefni nema með skýra hugmyndafræði að baki og skilning og stuðning stjórnenda bankans sem hafa tekið upplýsta ákvörðun um. Því skal þó haldið til haga að Arion banki greiðir Icelandic Startups að auki fyrir þeirra aðkomu að rekstri og tilhögun SR. Hugmyndafræðin er að sýna raunverulega stuðning í verki og stuðla að öflugri uppbyggingu nýsköpunar á Íslandi. Þó svo ég sé ekki hlutlaus, sé ég glöggt að tilkoma Startup Reykjavik hefur haft mikið að segja fyrir sprota- og frumkvöðlaumhverfið í heild sinni til hins betra.

_ABH7142
Hilmar Veigar (CCP) og Davíð Helgason (Unity) á spekingaspjalli í Startup Reykjavik

Í þriðja lagi vissum við að þetta yrði langtímafjárfesting og þar með langtímaverkefni. Við fjárfestum í hverju og einu fyrirtæki sem tekur þátt í SR. Með öðrum orðum, við sitjum í sama báti og stofnendur og deilum þannig vegferðinni, hvort sem vel gengur eða illa. Búast má við að það ferðalag sé í kringum 10 ár fyrir hvert og eitt fyrirtæki, ekki ósvipað og búast má við hjá framtaksfjárfestingasjóðum (e. venture capital).

Hvernig hefur svo gengið?

Stutta svarið er: Upp og niður. Eins og búast mátti við. Alls hafa nú þegar 68 fyrirtæki farið í gegnum hraðalinn og því ljóst að breytileikinn er mikill. Skoðum smá tölfræði. Í heildina hafa þessi fyrirtæki fengið um 3,8 milljarða króna í fjárfestingu eða styrkveitingar frá ýmsum aðilum. Skiptingin milli árganga er misjöfn. Eðlilegt er að fyrri árgangar hafi sótt sér meira fjármagn en þau sem nýverið hafa farið í gegnum SR.

SR_financing2019jan

Það er jafnframt áhugavert að skoða hvaða fyrirtæki eru enn virk í dag og hver hafa lagt upp laupana. Í neðangreindri framsetningu eru þrír flokkar. Virk fyrirtæki eru starfandi í dag. Óvirk fyrirtæki liggja í dvala og alls óvíst um frekari starfsemi. Seld fyrirtæki eru ekki lengur í eignasafni Startup Reykjavik Invest (SRI) og þá að jafnaði vegna þess að vitað var að frumkvöðlarnir hygðust ekki halda viðskiptahugmyndinni gangandi. Þá er engum greiði gerður með því að hafa n.k. draugafyrirtæki í eignasafninu. Í nær öllum tilfellum hefur hlutur SRI verið seldur aftur til frumkvöðlanna sjálfra sem þá geta nýtt fyrirtækið í það sem þeir kjósa sjálfir.

SR_funding1215
SR_funding1618

Virði eignasafns Startup Reykjavik Invest er þannig 278 milljónir króna. Virðið er fengið miðað við síðasta verðmat sem fjárfestar hafa greitt fyrir hluti í þeim fyrirtækjum sem hafa fengið fjárfestingu. Önnur fyrirtæki eru metin út frá líkum á árangri út frá virkni þeirra og samskiptum við SRI.

Tekið saman í skífurit lítur þetta þá svona út. Rétt rúmlega helmingur fyrirtækja flokkast sem virk.

SR_virkni

Til lengri tíma má búast við því að 5-10% af eignasafninu skili stærstum hluta virðis eignasafnsins. Það þýðir að hver og ein þessara fjárfestinga skili sér 5-30x . Önnur 5-15% af eignasafninu eru líkleg til að skila sér 1-5x. Tíminn einn mun skera úr um það.

Það hefur verið yfirlýst markmið okkar sem að SR stöndum að heildarfjárfestingin muni á endanum skila sér og vonandi gott betur. Á sama tíma hafa hluthafar (stofnendur og fjárfestar), neytendur í formi góðra vara eða þjónustu og hið opinbera í formi aukinna skatttekna notið góðs af þeirri starfsemi sem fyrirtækin úr SR hafa þróað. Til þess er jú leikurinn gerður. Þá er ótalin sú reynsla sem frumkvöðlarnir hafa öðlast og margfeldisáhrifin í þeirra lífi sem hún kann að hafa. Í stuttu máli er þetta það sem nýsköpun snýst um.

Tölfræði 42k í Reykjavíkurmaraþoni 1986-2017

Tölfræðigreiningar á íslenskum götuhlaupum hafa verið takmarkaðar hingað til. Einna helst hefur hlaup.is verið dugleg við að birta úrslit. Sem hlaupari og áhugamaður um tölfræði hefur mér fundist vanta upp á greiningar sem taka á þróun úrslita yfir tímaraðir og skoða árangur út frá ólíkum forsendum, hvort heldur það er aldur, þjóðerni, meðaltöl eða persentíl (e. percentile) eða aðrir þættir. Mér þótti því þurfa að gera bragarbót á þessu. Heildstæðasta gagnasafnið um árangur er Reykjavíkurmaraþon, sem haldið hefur verið frá árinu 1986. Heildstætt að því leyti að fjöldi hlaupara er mikill og keppt er í nokkrum vegalengdum. Myndræn framsetning gagna skiptir máli til þess að hægt sé að lesa betur í gögnin og gera þau aðgengileg sem flestum. Continue reading

Við þurfum fleiri fyrirtæki á markað!

Á að skrá eða ekki skrá fyrirtæki í kauphöll? Í huga sennilega flestra Íslendinga er skráning fyrirtækis á markað eins konar viðurkenning á því að fyrirtækið sé orðið þroskað eða stórt og að það sé markaður fyrir hlutabréf í viðkomandi fyrirtæki. Þetta hangir annars vegar á viðhorfi hluthafanna sjálfra til fyrirtækisins en ekki síður á væntingum fjárfesta til hlutabréfamarkaða í heild sinni. Hér á landi er tiltölulega stutt hefð fyrir skráningu fyrirtækja á markað og flest skráð íslensk fyrirtæki í sögulegu samhengi eru tiltölulega þroskuð, a.m.k. komin yfir bernskubrekin. Þessu er þó ekki endilega þannig hagað á Norðurlöndunum þar sem mun lengri hefð er fyrir viðskiptum á hlutabréfamarkaði. Continue reading

Betri sýn á hlaupatíma í 10k Reykjavíkurmaraþons frá upphafi

oÞað má alltaf gera betur. Í síðustu færslu setti ég fram gögn um hlaupatíma í 10 km hlaupi í Reykjavíkurmaraþoni frá upphafi. Eftir nokkrar ábendingar frá góðu fólki hef ég betrumbætt þessa tölfræði. Lykilbreytingin felst í því að skipta tímunum upp eftir kyni og setja inn meðaltíma hvers kyns inn á hverja “glæru”. Continue reading

Startup Reykjavik fyrirtæki á markað

Í liðinni viku gerðist ánægjulegur viðburður fyrir Startup Reykjavik. Fyrirtækið Klappir Grænar Lausnir var skráð á First North markaðinn. Samhengið er það að árið 2015 tók fyrirtækið Datadrive þátt í viðskiptahraðlinum Startup Reykjavik. Rúmu ári síðar keypti fyrirtæki Jóns Ágústs Þorsteinssonar, Klappir Grænar Lausnir (KGS), Datadrive. Kaupverðið var að hluta til greitt í reiðufé og að hluta með bréfum í KGS. Við það varð Startup Reykjavik Invest hluthafi í KGS. Startup Reykjavik Invest ehf. er dótturfyrirtæki Arion banka og fara allar fjárfestingar í þátttökufyrirtækjum Startup Reykjavik í gegnum það félag. Continue reading

Tölfræði Reykjavíkurmaraþons frá upphafi

Ég hef hlaupið í yfir 20 ár og hef reynt að passa upp á að halda nokkuð nákvæmlega upp á hversu mikið ég hleyp og hvenær. Frá því að ég keypti fyrsta Garmin úrið reyndist það ekki erfitt. Ég tók þátt í fyrsta Reykjavíkurmaraþoni (10K) árið 1993 og hef verið reglulegur þátttakandi í því síðan þá, þ.e. ef ég hef ekki verið meiddur eða utan landsteinanna. Continue reading

Fjárfesting Arion banka í nýsköpun er margvísleg

Frá árinu 2012 hefur Arion banki fjárfest í 80 sprotafyrirtækjum í gegnum viðskiptahraðlana Startup Reykjavik (SR) og Startup Energy Reykjavik (SER). Það gefur auga leið að slíkt fyrirkomulag er vel til þess fallið að styrkja innviði nýsköpunar á Íslandi enda fær hvert fyrirtæki nýtt hlutafé og mikinn stuðning við mótun fyrirtækisins. Þessi fyrirtæki hafa svo aflað sér nýs hlutafjár frá öðrum fjárfestum upp á rúma 2 milljarða kr. og fengið styrki, að mestu leyti frá Tækniþróunarsjóði, upp á einn milljarð króna. Mörg fyrirtækjanna eru nú þegar byrjuð að afla sér tekna. Continue reading

Fyrirtæki úr hröðlunum fá fína útkomu úr úthlutun TÞS

Það var ánægjulegt að sjá úthlutun Tækniþróunarsjóðs í síðustu viku. Í heildina fengu ellefu fyrirtæki sem hafa farið í gegnum eða munu fara í gegnum Startup Reykjavik og Startup Energy Reykjavik úthlutað úr mismunandi sjóðum Tækniþróunarsjóðs. Continue reading